Świat Małego Dziecka

Ostatnia – V edycja odbyła się w 2012 roku.

Projekt artystyczno-edukacyjny „Świat Małego Dziecka” sięgający swą historią do roku 2007, zrodził się z potrzeby zwiększenia uczestnictwa w kulturze i sztuce młodego widza oraz inspirowania i zachęcania różnorodnych instytucji, do podejmowania działań twórczych na rzecz małego dziecka. Zakłada wiele celów, ale jednym z ważniejszych jest przygotowanie młodego człowieka do uczestnictwa w kulturze i zwrócenie uwagi dorosłych, że spokojne wprowadzanie dziecka w ten świat owocuje w przyszłości jego pełnym i harmonijnym rozwojem psycho-fizycznym. Dziecko jest w centrum uwagi programu od początku do końca, z tym, że uwaga ta ukierunkowana jest na wsłuchiwanie się w to, co dziecko mówi „językiem” sztuki.

Program skierowany jest do animatorów kultury, pedagogów, opiekunów, wychowawców, studentów, rodziców oraz przede wszystkim do dzieci od 1. do 6. roku życia. Zasięg - województwo śląskie.

Jego autorką i koordynatorką jest Sylwia Nowak - starszy instruktor d.s. plastyki i edukacji w Pałacu Kultury Zagłębia.

Dotychczas odbyło się pięć edycji projektu, które miały charakter konkursowy. Realizacja przebiegała wieloetapowo. Przedsięwzięcie trwało kilka miesięcy i kończyło się uroczystym finałem z udziałem zaproszonych dzieci, z placówek biorących w nim udział. Założenia projektu szczególną uwagę skupiały na podkreśleniu istoty i wagi komunikatu pozawerbalnego, wyrażanego przez dzieci, np. za pomocą środków wyrazu plastycznego.

W programie wyróżniono 3 niezależne kategorie konkursowe:

„A" – Konkurs na działanie plastyczne
„B" – Konkurs na pracę literacką
„C” – Konkurs na najciekawszą propozycję zajęć dla małego dziecka

Konkurs plastyczny adresowany do żłobków, przedszkoli, szkół z oddziałami przedszkolnymi, szkół specjalnych, placówek kulturalnych oraz ośrodków wychowawczych. Polegał na przeprowadzeniu przez pedagogów w macierzystych placówkach ciekawych zajęć plastycznych dla dzieci. Technika była dowolna, a powstałe wytwory musiały być w pełni samodzielną pracą dziecka, nie zawierającą śladów ingerencji osób dorosłych w jego wypowiedź plastyczną. Wszystkie uzyskane prace zostały wystawione w placówce w formie ekspozycji. Pedagodzy wykonywali dokumentację zajęć i wystawy, a następnie dostarczali ją do siedziby Organizatora. Na tej podstawie specjalnie powołana Komisja Konkursowa wyłaniała zwycięskie placówki, przyznając im Nagrody Specjalne oraz nadając tytuł Przyjaciela Małego Dziecka. Dodatkowo wyłaniane były również placówki wyróżniające się, czyli te, które stwarzały dzieciom najlepsze warunki twórczego rozwoju.

Konkursu literacki skierowany do osób indywidualnych: pedagogów, studentów, instruktorów, animatorów kultury, a także rodziców, którzy chcieli wyrazić własną opinię i opisać spostrzeżenia dotyczące twórczości plastycznej i rozwoju dziecka przez plastykę. Tekst pracy miał być wynikiem spostrzeżeń i wniosków płynących z obserwacji dziecka i efektów jego pracy.

Konkurs na scenariusz adresowany do osób pracujących z małymi dziećmi, pedagogów, instruktorów, animatorów kultury oraz do studentów. Polegał na dostarczeniu do Organizatora autorskiego planu i opisu zajęć plastycznych, w których najmłodsi mogli wykazać się jak największą aktywnością i kreatywnością.

Po rozstrzygnięciu konkursu uczestnicy zapraszani byli na imprezę finałową projektu, podczas której zwycięzcom wręczano nagrody i dyplomy.  Dla przybyłych dzieci organizowane były warsztaty plastyczne, prowadzone przez pracowników Pałacu Kultury Zagłębia, Regionalnego Ośrodka Kultury w Katowicach, Miejskiej Biblioteki Publicznej w Dąbrowie Górniczej, nauczycieli i wychowawców dąbrowskich placówek oświatowych oraz pracowników uczelni wyższych. Finałowi każdej edycji towarzyszyła pokonkursowa wystawa prac oraz spektakl teatralny dla dzieci (2007 rok – spektakl teatralny „Pan Kuleczka”, 2008 rok – spektakl teatralny „Czerwony Kapturek”, 2009 rok – bajka  „Ośla Skórka” Charlesa Perrault przygotowana przez Teatr „Apriori”), odbywający się w Sali Teatralnej Pałacu Kultury Zagłębia.

Program Świat Małego Dziecka oprócz części konkursowej zakładał część szkoleniową. Przed złożeniem prac młodych artystów, dorośli uczestniczyli w nieodpłatnych szkoleniach przygotowanych przez Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Sosnowcu, mających na celu wzbogacenie wiedzy teoretycznej i warsztatowej, u osób na co dzień pracujących z małym dzieckiem i podnoszących ich kwalifikacje zawodowe. Na zakończenie odbywała się konferencja, stanowiąca podsumowanie projektu. Zwieńczeniem każdej edycji był katalog wydawany po finale, stanowiący dokumentację projektu.  

Tekst: Małgorzata Fert