Barbórkowe Spotkania Teatralne

Ostatnia – XXXIII edycja odbyła się w 2006 roku.

„Najważniejsze jest stałe oczekiwanie na niespodzianki. Na to, że oto gdzieś w podziemiach, albo w pięknej Sali teatralnej powstanie teatr promieniujący własną energią, opowiadający o ludziach w sposób prawdziwy.” – Krzysztof Sielicki
 

Rok 1974…Sala gimnastyczna…I Spotkanie. Stanek w roli Hamleta, komplet widzów, obecność miejscowych władz, dużo młodzieży, jeszcze więcej wrażeń, dyskusji i emocji. Tak oto zaczęła się 33-letnia historia Barbórkowych Spotkań Teatralnych. Impulsem do podjęcia inicjatywy było zlokalizowanie w Pałacu Kultury Zagłębia – Teatru „Forum” – laureata wielu znaczących przeglądów i festiwali.

W pierwszych konfrontacjach teatralnych wystąpił: Teatr „Poeton” Klubu Spółdzielczego w Katowicach, Teatr STG Politechniki Śląskiej w Gliwicach, Teatr „AKT 69” Zakładów im. Róży Luksemburg w Warszawie, Teatr „77” SZSP w Łodzi, Scena Ujęć Naturalnych Klubu „Aligator” w Opolu oraz Teatr „Forum” działający w Pałacu Kultury Zagłębia w Dąbrowie Górniczej. Dla zgromadzonej publiczności impreza miała charakter widowiskowy, zaś dla instruktorów społecznego ruchu kulturalnego – szkoleniowy. W części seminaryjnej wystąpił Witold Filler, redaktor naczelny miesięcznika „Teatr” oraz Józef Gruda, dyrektor Teatru Polskiego w Szczecinie, poruszający problematykę reżyserii i inscenizacji w teatrze amatorskim.

„Barbórki” stały się prestiżowym wydarzeniem skupiającym najlepsze amatorskie grupy teatralne, przyjeżdzające do Dąbrowy Górniczej z najodleglejszych zakątków Polski. Tutaj swoją drogę zaczynały teatry alternatywne takie jak Teatr im. Alberta Tisona, czy Teatr Stajnia Pegaza. Z biegiem czasu w imprezie uczestniczyły czołowe nieprofesjonalne teatry z zagranicy m.in.: Teatr „Refleks Szinpad” (1976) i Teatr Medyków z Węgier (1980), czy Teatr Titovo z Jugosławii (1982).

Barbórkowe Spotkania Teatralne stanowiły istotne miejsce spotkań twórców teatru poszukującego – gotowych do artystycznego ryzyka, próbujących tworzyć własny język, zdecydowanych mówić własnym głosem, walczyć o swoje racje. Twórców prezentujących oryginalny i bardzo szeroki wachlarz środków wyrazu stosowanych w teatrze amatorskim oraz bardzo zróżnicowaną tematykę spektakli. Różnorodność środków, technik oraz treści stanowiła o sile i wyjątkowości Barbórkowych Spotkań Teatralnych. Uczestniczyły w nich grupy teatralne mieszczące się w formule teatru poszukującego, których przedstawienia były próbą kreowania własnego kształtu teatralnego, zespołową wypowiedzią artystyczną, stanowiącą wyraz przeświadczenia, że sztuka jest sposobem uczestniczenia w życiu i formą kontaktu z innymi ludźmi. Prezentowane spektakle i zdarzenia lokowały na pograniczach teatru - wykorzystując i tworząc jego związki z innymi dziedzinami sztuki oraz życia społecznego.

„Od początku istnienia organizatorzy starali się stale pokazywać żywe zjawiska pojawiające się w rozmaitych środowiskach zainteresowanych twórczością teatralną, w rozmaitych ośrodkach i placówkach. Stale gościły tu zespoły szkolne, ale i grupy studenckie. Widzowie oglądali teatry dramatyczne i poszukiwania nowych sposobów teatralnych dokonujących się w grupach pantomimicznych, czy plastycznych. Spotykali się z kabaretem i nieustającą specjalnością ruchu nieprofesjonalnego – teatrem poezji.” – Krzysztof Sielicki
 

Niezwykle cenna była pełna pasji do teatru atmosfera wydarzenia. Uczestniczy przyjeżdżali by skonfrontować własny dorobek artystyczny z umiejętnościami kolegów, by szukać osobistego kontaktu ze sztuką. Ich konfrontacje pozbawione były niezdrowej rywalizacji. Najważniejsza była miłość do teatru.
 

„Co roku na przełomie listopada i grudnia ściągały do Pałacu Kultury w Dąbrowie Górniczej teatry, dla których najistotniejsza była rozmowa o świecie, zwłaszcza świecie najbliższym – na wyciągnięcie ręki. O tym mówiły ich spektakle, tego tyczyły dyskusje i spory, które stały się rychło nieodłącznym elementem Spotkań. Mów prawdę, powiedz ją własnymi słowami – oto żądania, które można uznać za swoiste motto Barbórkowych Spotkań Teatralnych. „Mów prawdę” to zarazem: bądź o niej przekonany i umiej przekonać innych; „własnymi słowami” – to tyle samo co nakaz szukania indywidualnego języka teatralnego, kreowania osobnego kształtu scenicznego, gotowość do ryzyka w sprawach traktowania reguł sztuki.” – Lech Śliwonik
 

Barbórkowe Spotkania Teatralne to bowiem nie tylko prezentacje. To seminaria i warsztaty metodyczne dla instruktorów i działaczy teatralnych, projekcje filmów, spotkania autorskie skłaniające do refleksji i stwarzające możliwość obcowania z wybitnymi przedstawicielami krajowego życia teatralnego, krytykami i recenzentami. To również jedyne w swoim rodzaju Forum Dyskusyjne, które zapisało się na kartach historii, jako miejsce emocjonujących rozmów na temat wcześniej zaprezentowanych spektakli, z 3 perspektyw: jurora, twórcy i widza, niejednokrotnie trwających do późnych godzin nocnych. Tak było każdego roku, w każdy wieczór. Dyskusje gorączkowe, ale konkretne. Wszystkie chwyty dozwolone. Ale słuchali. Bo wiele można się było nauczyć.

Historia:

  • I BSP – 30 listopada – 01 grudnia 1974 r.
  • II BSP – 13-14 grudnia 1975 r.
  • III BSP – 18-19 grudnia 1976 r.
  • IV BSP – 10-17 grudnia 1977 r.
  • V BSP – 9-10 grudnia 1978 r.
  • VI BSP – 7-9 grudnia 1979 r.
  • VII BSP – 5-7 grudnia 1980 r.
  • VIII BSP – 4-6 grudnia 1981 r.
  • IX BSP – 9-11 grudnia 1982 r.
  • X BSP – 8-10 grudnia 1983 r.
  • XI BSP – 6-9 grudnia 1984 r.
  • XII BSP – 5-8 grudnia 1985 r.
  • XIII BSP – 11-14 grudnia 1986 r.
  • XIV BSP – 10-13 grudnia 1987 r.
  • XV BSP – 8-11 grudnia 1988 r.
  • XVI BSP – 8-10 grudnia 1989 r.
  • XVII BSP – 6-8 grudnia 1990 r.
  • XVIII BSP – 5-8 grudnia 1991 r.
  • XIX BSP – 3-5 grudnia 1992 r.
  • XX BSP – 27-28 listopada 1993 r.
  • XXI BSP – 25-27 listopada 1994 r.
  • XXII BSP – 24-26 listopada 1995 r.
  • XXIII BSP – 28-30 listopada 1996 r.
  • XXIV BSP – 27-29 listopada 1997 r.
  • XXV BSP – 26-28 listopada 1998 r.
  • XXVI BSP – 25-27 listopada 1999 r.
  • XXVII BSP – 30 listopada – 2 grudnia 2000 r.
  • XXVIII BSP – 29 listopada- 01 grudnia 2001 r.
  • XXIX BSP – 28-30 listopada 2002 r.
  • XXX BSP – 27-29 listopada 2003 r.
  • XXXI BST – 26-27 listopada 2004 r.
  • XXXII BST – 2005 r.
  • XXXIII BST – grudzień 2006 r.
     

Barbórkowe Spotkania Teatralne mają swój piękny dorobek i bogatą tradycję. Doskonałe spektakle, wspaniali ludzie, niezwykłe teatry. Z okazji X jubileuszu, Wojciech Bronowski poproszony o podsumowanie powiedział: „Bywałem kiedyś na kilku „Barbórkach”, w ostatnich trzech latach byłem jednym ze współorganizatorów. I to poczytuję sobie jako zaszczyt. Spędziłem wiele dni i nocy na imprezie prawdziwie teatralnej, pięknej, z sercem i pasją organizowanej, po prostu potrzebnej ludziom.”

Tekst: Małgorzata Fert

Do opracowania tekstu wykorzystano: Pałac Kultury Zagłębia Nasza Działalność /1958-1982/., Opracowanie: Włodzimierz Starościak, Dąbrowa Górnicza 1983 r., Broszura - 15 lat Barbórkowych Spotkań Teatralnych, X Barbórkowe Spotkania Teatralne – O spotkaniach piszą: Michał Staskiewicz, Wojciech Bronowski, Krzysztof Sielicki, Wojewódzki Ośrodek Kultury, Dąbrowa Górnicza, 1983 r., materiały archiwalne Pałacu Kultury Zagłębia.