JANUSZ GAJOS - urodził się w 1939 roku w Dąbrowie Górniczej. Do szkoły
teatralnej zdawał czterokrotnie, pracując w Teatrze Lalek w Będzinie pod okiem
słynnego reżysera Jana Dormana. Państwową Wyższą Szkołę Teatralną i Filmową w
Łodzi ukończył w roku 1965 jako jeden z najlepszych studentów.
W roku 2002, w dramacie polityczno-obyczajowym
Wojciecha Wójcika Tam i z powrotem wspaniale zagrał lekarza, byłego akowca,
usiłującego w czasach PRL wyjechać na Zachód. W świeżej pamięci mamy również
jego komiczny popis w filmie
Jacka
Bromskiego To ja, złodziej i
dramatyczne epizody z
Przedwiośnia Filipa Bajona oraz z biograficznego
fresku Jerzego Antczaka
Chopin.
Pragnienie miłości. Oglądaliśmy go też w
Weiserze Wojciecha
Marczewskiego.
Na dużym ekranie Janusz Gajos zadebiutował na trzecim roku studiów na Wydziale
Aktorskim Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej w
Łodzi, w dramacie społeczno-psychologicznym
Janusza Weycherta Obok prawdy
(1964). W tym samym roku zagrał w
Panience
z okienka Marii Kaniewskiej. Na
ekranach telewizyjnych zobaczyliśmy go rok później w roli Janka Kosa, w serialu
wojennym
Konrada Nałęckiego Czterej pancerni i pies. Został wówczas
okrzyknięty najpopularniejszym aktorem polskim. Uwielbiana przez telewidzów
rola Janka stała się legendą, lecz jednocześnie etykietą przyklejoną młodemu
aktorowi.
Tytułowa rola w komedii
Milioner
przyniosła Gajosowi pierwszą poważną nagrodę na FPFF w Gdańsku w 1977 roku.
Wtedy też odnotował drugoplanowy, ale udany występ w
Limuzynie Dajmler Benz Filipa
Bajona. W 1980 roku, w
Kontrakcie
Krzysztofa Zanussiego, ponownie
ujawnił poczucie satyry i komizmu, zaś w rok później powtórzył gdański sukces
dzięki wstrząsającej kreacji w telewizyjnym
Wahadełku
Bajona.
W głośnym, zrealizowanym w 1981 roku, ale przez siedem lat objętym zakazem
wyświetlania
Przesłuchaniu Ryszarda Bugajskiego, Gajos wcielił się
w brutalnego ubeka z czasów stalinowskich. Dopiero w 1989 roku, po
"odblokowaniu" filmu, otrzymał za tę rolę na przeniesionym już wtedy
do Gdyni FPFF. W rok później, aktorskim popisem w roli cenzora w
Ucieczce z kina wolność zapewnił sobie
kolejną nagrodę na FPFF.
Lata 90 to okres wybitnych aktorskich osiągnięć Gajosa. Artysta sięgnął po nie
m.in. w
Psach Władysława Pasikowskiego,
Szwadronie
Juliusza Machulskiego,
Trzech kolorach. Białym Krzysztofa Kieślowskiego,
Łagodnej Mariusza Trelińskiego, w filmach
Janusza Zaorskiego Piłkarski
poker i
Szczęśliwego Nowego Jorku,
a także w sensacyjnej komedii
Macieja
Dutkiewicza Fuks.
Reżyser
Zemsty,
Andrzej Wajda, powierzył Gajosowi niewielką rolę w
Człowieku z żelaza (1981), zaś w roku
2000 - główną w spektaklu telewizyjnym
Bigda
idzie!!!, zagraną brawurowo.
W 2000 roku aktor stworzył wybitną kreację w filmie telewizyjnym
Żółty szalik Janusza Morgensterna, w którym zagrał rolę alkoholika. W 2005 roku
pojawił się w głośnym filmie sensacyjnym
PitBull
Patryka Vegi (oraz w serialu pod tym
samym tytułem) oraz - jako warszawski kloszard - w komedii romantycznej
Zakochany anioł. Rok 2006 to komediowa
rola brata Zdrówko w
Jasminum Jana Jakuba Kolskiego.
Obecnie jest aktorem Teatru Powszechnego w Warszawie. To właśnie na deskach
tego teatru zagrał w takich sztukach jak
Baal
Bertolda Brechta,
Wujaszek Wania Antoniego Czechowa,
Ławeczka
Gelmana,
Msza za miasto Arras (według tekstu
Andrzeja Szczypiorskiego),
Ożenek
Mikołaja Gogogla, czy wreszcie
tytułową rolę
Makbeta Szekspira.
Wśród ról w Teatrze TV wymienić można
Kolację na cztery ręce (1990),
gdzie zagrał Haendla,
Przedstawienie
Hamleta we wsi Głucha Dolna (1987), czy wspomniane
Opowieści Hollywoodu Hamptona
w reżyserii
Kazimierza Kutza (1987).
Aktor doskonale sprawdza się w bardzo
zróżnicowanym repertuarze (role zarówno dramatyczne, jak i komediowe,
filmy sensacyjne, kostiumowe, role współczesne itd.), każdorazowo tworząc -
nawet jako aktor drugoplanowy - wyraziste, przekonujące postacie bohaterów.
Nie można także pominąć jego twórczości serialowej. Bowiem
do dziś pamiętamy go z takich filmów jak
Czterdziestolatek
dwadzieścia lat później,
Mistrz i
Małgorzata,
Zespół adwokacki,
Ekstradycja 2 i 3 czy uwielbiane przez
wszystkich
Alternatywy 4.
Janusz Gajos jest laureatem wielu nagród za swoje
osiągnięcia filmowe i teatralne, w tym nagród od publiczności. Między innymi jest
zdobywcą dwóch Wiktorów (1987, 1993) oraz jednego Super Wiktora (1994).
Dwukrotnie uhonorowano go Złotymi Kaczkami (1991,1992) oraz Srebrnymi
Maskami (1966, 1996).
źródło:
www1.plus.pl ,
www.wp.pl ,
www.culture.pl
